Kamienica Leszczyńskich

Podstawowe dane:

Rok zbudowania: 1600 (około)
Rok odbudowy: 1949
Projektant: ??? (przebudowa: Jakub Fontana, odbudowa: Zygmunt Stępiński)
Lokalizacja: ul. Krakowskie Przedmieście 87, ul. Senatorska 3

Kamienica Leszczyńskich znajduje się przy Krakowskim Przedmieściu nr 87, tuż obok Placu Zamkowego. Jej rokokowa fasada uznawana jest za jedną z najbardziej efektownych w całej Warszawie.

Kamienica Leszczyńskich, podobnie jak sąsiednia Kamienica Nowickiego, powstała około roku 1660. Wzniesiono ją dla królewskiego lekarza Jana Pastoriusa. Sześć lat po zbudowaniu stała się własnością prymasa Michała Prażmowskiego, dlatego też bywa często nazywana Kamienicą Prażmowskich. Obecną formę, zaprojektowaną przez Jakuba Fontanę, otrzymała w roku 1754, kiedy to została przebudowana dla rodziny Leszczyńskich.

Warto zauważyć, że od strony Krakowskiego Przedmieścia kamienica ma tylko po 5 okien na piętrze, a od strony Senatorskiej jest szersza - ma ich 7. To dlatego, że tak naprawdę częścią kamienicy jest też budynek po jej lewej stronie (patrząc od Krakowskiego Przedmieścia) - dwupiętrowy, o ciemnoróżowej barwie. Budowla ta została wzniesiona nieco później, pomiędzy 1734 a 1743 rokiem. W ostatnich latach XVIII wieku przebudowano ją, tak że otrzymała taką samą formę jak główna część kamienicy. Po wojnie odbudowano ją z powrotem w pierwotnej postaci, ale tylko od strony Krakowskiego Przedmieścia, od strony Senatorskiej cała kamienica posiada już jednolitą formę.

W czasie wojny kamienicy nie ominął taki sam los jak całej okolicznej zabudowy. Uległa spaleniu w 1939 roku. Pod koniec lat 40-tych, kiedy bezpośrednio pod kamienicą budowano tunel trasy W-Z, rozebrano część fasady. Na szczęście szybko odrestaurowano całą budowlę. Obecnie, podobnie jak Kamienica Nowickiego, należy ona do Związku Literatów Polskich. W latach 2002-03 miał miejsce remont elewacji od strony Krakowskiego Przedmieścia. Fasadę skrywał wtedy plakat reklamowy. Obecnie możemy ją już podziwiać w pełni okazałości. Jednak elewacja od strony ulicy Senatorskiej jest ciągle dość zaniedbana.

Unikalną ciekawostką jest widoczna nad wejściem od strony Krakowskiego Przedmieścia oryginalna, dwuczęściowa tablica, stwierdzająca zwolnienie kamienicy z obowiązku kwaterowania szlachty przybywającej na Sejm do Warszawy ("Ta kamienica, niegdy Prażmowska libertowana constitutione an. 1667").

(C) 2001-2012 Maciej Błażejewski