Kamienica Nowickiego

Podstawowe dane:

Rok zbudowania: 1660
Rok odbudowy: 1948
Projektant: ??? (odbudowa: Włodzimierz Wapiński, Kazimierz Thor)
Lokalizacja: ul. Krakowskie Przedmieście 89

Kamienica Ignacego Nowickiego, zwana też kamienicą Johna, znajduje się przy Krakowskim Przedmieściu pod numerem 89. Jest to narożny budynek u zbiegu Krakowskiego Przedmieścia i Senatorskiej z Placem Zamkowym. Większość Warszawiaków kojarzy ją zapewne ze schodami ruchomymi, łączącymi ją z wylotem tunelu Trasy W-Z, poniżej Placu Zamkowego.

Mało kto wie, że ta barokowa kamienica została wzniesiona już około roku 1660. Później była jednak wielokrotnie przebudowywana. Po raz pierwszy miało to miejsce około roku 1750, kiedy to weszła w posiadanie Ignacego Nowickiego, sekretarza królewskiego, od którego właśnie wzięła swoją nazwę. Potem przebudowano ją jeszcze w 1864 roku, w stylu eklektycznym. W roku 1911 stała się własnością Aleksandra Johna, którego to nazwiskiem także jest czasem nazywana. Nadano jej wtedy formy rokokowe.

W czasie wojny kamienica uległa zniszczeniu, w roku 1939 została spalona, a w 1944 roku ostatecznie zburzona. Odbudowano ją w 1948 roku, przy okazji budowy trasy W-Z, umiejscawiając tu górne wyjście z pierwszych schodów ruchomych w Warszawie. Tego rodzaju wynalazek był wówczas prawdziwą nowością i początkowo był dużą atrakcją turystyczną. Przy odbudowie kamienicy wykorzystano XVIII-wieczny obraz Canaletta "Widok Krakowskiego Przedmieścia spod Bramy Krakowskiej". Budynek został tam przez niego odwzorowany w bardzo szczegółowy sposób, prawdopodobnie podczas jego malowania Canaletto używał camera obscura (pierwowzoru aparatu fotograficznego).

Obecnie kamienica jest własnością Związku Literatów Polskich. Mieszczące się w jej podziemiach schody ruchome przeszły kilka lat temu generalny remont i po 8 latach przerwy, w 2005 roku ponownie je otwarto. Poza 2 ciągami schodów ruchomych znalazła się tu też nietypowa winda. Nietypowa - bo nie jeździ w pionie, ale po pochylni. Umożliwia ona dostanie się z przystanków przy Trasie W-Z na Plac Zamkowy niepełnosprawnym czy osobom z dziećmi na wózkach. Ponownemu uruchomieniu schodów towarzyszyło otwarcie niewielkiej wystawy prezentującej między innymi oryginalną, pierwszą szafę sterowniczą schodów (na dole, przy toaletach), zdjęcia z budowy trasy W-Z, a także pochodzący z lat 40-tych regulamin korzystania ze schodów :)